Μονή της Χώρας, Κωνσταντινούπολη

Η Μονή της Χώρας, γνωστή σήμερα ως Καριγιέ Τζαμί (τουρκ. Kariye Camii ή Kariye Müzesi), υπήρξε ελληνικό χριστιανικό μοναστήρι στην Κωνσταντινούπολη που μετατράπηκε από τους Οθωμανούς σε τζαμί κατά το 16ο αιώνα. Από το 1958 λειτουργεί ως μουσείο, ωστόσο μετά την απόφαση του τουρκικού Ανώτατου Δικαστηρίου το 2019 και την έκδοση ΦΕΚ στις 21 Αυγούστου 2020, μετατράπηκε σε τέμενος. Η μονή χτίστηκε στη θέση της σημερινής συνοικίας Εντιρνέ Καπού, νότια του Κεράτιου κόλπου και σε κοντινή απόσταση από τα Θεοδοσιανά τείχη. Το μνημείο σήμερα είναι γνωστό με το όνομα Μουσείο Χώρας. Ο κύριος ναός δεν είναι επισκέψιμος αφού βρίσκεται σε διαδικασία αποκατάστασης . Επίσης το εξωτερικό του ναού είναι καλυμμένο για εργασίες αναστήλωσης (Μάιος 2017) 

«Χωρίον» ή «Χώρα» έλεγαν οι Βυζαντινοί την έξω των χερσαίων τειχών πεδινή γη και η ονομασία της μονής οφείλεται μάλλον στην ύπαρξη παλαιότερου ναού έξω από τα τείχη του Κωνσταντίνου Α'. Όταν ο Θεοδόσιος Β΄ έχτισε τα νέα τείχη της Κωνσταντινούπολης, η μονή διατήρησε τον παραδοσιακό προσδιορισμό «εν τη Χώρα», παρά το γεγονός πως ανήκε στον περίβολο των οχυρώσεων.  

Επάνω από την μεγάλη θύρα από την οποία εισερχόταν εκ του εσωνάρθηκα στο ναό, βρίσκεται η εικόνα του Θεοδώρου του Μετοχίτη, στο ψηφιδωτό που δείχνει τον Μετοχίτη να προσφέρει στον ένθρονο Σωτήρα Χριστό ομοίωμα του ναού. Ο ναός είχε δύο νάρθηκες τους οποίους κοσμούσαν μωσαϊκά και τοιχογραφίες του Θεόδωρου Μετοχίτη. Τα ψηφιδωτά τού εξωνάρθηκα είναι έξι ημικύκλια που απεικονίζουν τον Χριστό να θεραπεύει ποικίλες ασθένειες. Επίσης πάμπολλες εικόνες διακοσμούν τους τρούλους και τους τοίχους. Οι εικόνες είναι από τις ωραιότερες Βυζαντινές. Τα χρώματα είναι έντονα, οι αναλογίες των μελών αρμονικές και η έκφραση των προσώπων φυσική. Ο μεσαίος τρούλος έχει μία ρωγμή που τον διασχίζει. Στο εσωτερικό του ναού διασώζονται διάφορα μάρμαρα αρμονικής συναρμογής. Οι Οθωμανοί έχουν καλύψει μερικές επιφάνειες με ασβέστη. 

Η πρώιμη ιστορία της μονής δεν είναι γνωστή με βεβαιότητα. Η παράδοση που τη συνοδεύει τοποθετεί την ίδρυσή της τον 6ο αιώνα από τον άγιο Θεόδωρο, ενώ έχει αποδοθεί και στον Κρίσπο, γαμπρό του αυτοκράτορα Φωκά (7ος αι.). Σήμερα έχει αποδειχθεί πως ο ναός χτίστηκε το διάστημα 1077-81 από την πεθερά τού Αλεξίου Α΄ Κομνηνού Μαρία Δούκαινα, στη θέση παλαιότερων κτισμάτων που χρονολογούνται τον 6ο και 9ο αιώνα. Υπέστη σοβαρή φθορά, πιθανώς εξαιτίας σεισμού, και επισκευάστηκε το 1120 από τον Ισαάκιο Κομνηνό. Ο Θεόδωρος Μετοχίτης συνέβαλε στην ανακαίνισή της (1316-21) και ήταν υπεύθυνος για την προσθήκη του εξωνάρθηκα, του νότιου παρεκκλησίου, καθώς και για το διάκοσμο του ναού που περιλάμβανε αξιόλογα ψηφιδωτά και τοιχογραφίες. Επιπλέον, κληροδότησε στη μονή σημαντική περιουσία, χτίζοντας παράλληλα νοσοκομείο και δωρίζοντας σε αυτή την αξιόλογη συλλογή βιβλίων του, με αποτέλεσμα να προσελκύσει αργότερα σημαντικούς λογίους. Η μονή μετατράπηκε σε οθωμανικό τέμενος με εντολή του μεγάλου βεζίρη του σουλτάνου Βαγιαζήτ Β΄ (1481-1512) και έγινε γνωστό ως Καριγιέ Τζαμί. Σημαντικό μέρος της διακόσμησης του ναού καταστράφηκε. Το 1948 τέθηκε σε εφαρμογή πρόγραμμα αναστήλωσης του μνημείου και από το 1958 λειτουργεί ως μουσειακός χώρος.  

Ο Συμεών μας αναφέρει διηγούμενος το μαρτύριο τού Αγίου Βαβύλα, που αποκεφαλίστηκε στην Νικομήδεια το έτος 298 επί βασιλείας του Μαξιμιανού: «ελθόντες δια νυκτός έβαλαν τα λείψανα των Αγίων μέσα εις έν μικρόν πλοίον, και τα επήγαν εις τήν Κωνσταντινούπολην ... τα ενταφίασαν έξω του τείχους της πόλεως κατά το βόριον μέρος, όπου είναι μοναστήριον, Χώρα ονομαζόμενον». Στην μονή αυτή επίσης διέμεινε τα τελευταία του χρόνια ο πατρίκιος Θεόδωρος Μετοχίτης όπου πέθανε και ετάφη τον Μάρτιο του 1332. Η μονή συλήθηκε από τους Οθωμανούς κατά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως. 

Στην Κωνσταντινούπολη των Βυζαντινών βασιλέων εκτελούντο δύο επίσημες λιτανείες. Η μία λιτανεία γινόταν γύρω στις 28 Ιουλίου με την έξοδο του σταυρού από τα ανάκτορα και περιφερόταν σε όλες τις εκκλησίες, αγυιές και οικίες μέχρι την επιστροφή του στο παλάτι την 14η Αυγούστου. Η λιτανεία αυτή είχε σκοπό να φυλάξει ο Θεός τους πιστούς από τα ολέθρια νοσήματα. 

Η δεύτερη λιτανεία γινόταν με την περιφορά τής εικόνας της Παναγίας της Οδηγήτριας, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά, και την οποία στον καιρό της πολιορκίας την περιέφεραν στα τείχη για να εμψυχώνουν τους πολιορκημένους. Η εικόνα έμενε στο παλάτι καθόλη την διάρκεια της μεγάλης νηστείας του Πάσχα. Την Δευτέρα της Διακαινησίμου «μετὰ τῶν ἐν τέλει» (επισήμων), προέπεμπε αυτήν ο βασιλεύς, «μέχρι καὶ τῶν Ὑψηλών ἐκτός». Μετά την λιτανεία, η εικόνα κατετίθετο στην σεβάσμια μονή της Χώρας εις κοινή απάντων προσκύνηση. Οι Οθωμανοί, κατά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, εισέβαλαν και στη Μονή της Χώρας, άρπαξαν την εικόνα της Οδηγήτρας και την κατατεμάχισαν. 

wikipedia.org

Μονή Θεοτόκου Κηπίνας

Ιερός και επιβλητικός χώρος, άγρια ομορφιά, περίτεχνη δόμηση. Το εντυπωσιακό μοναστήρι με την ιδιότυπη αρχιτεκτονική βρίσκεται κοντά στον οικισμό Κηπίνας, στο δρόμο Κηπίνας – Καλαρρυτών. Είναι χτισμένο στο μέσο σχεδόν ενός τεράστιου βράχου στη ΒΑ πλευρά του άγριου φαραγγιού του Καλαρρύτικου ποταμού και προκαλεί θαυμασμό η θεμελίωση πάνω από κατακόρυφους βράχους. Η μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, πανηγυρίζει όμως την Παρασκευή της Διακαινησίμου, εορτή της Ζωοδόχου Πηγής.

Η πρόσβαση στο μοναστήρι γίνεται από ένα μικρό μονοπάτι, λαξευμένο στο βράχο, και συνεχίζει με μικρή κρεμαστή ξύλινη γέφυρα, που οδηγεί στα προσκτίσματα της μονής. Κατά την τουρκοκρατία η ξύλινη γέφυρα ήταν κινητή και οι μοναχοί την ανέβαζαν με μοχλό, έτσι ώστε το μοναστήρι να καθίσταται απροσπέλαστο στους επίδοξους επιδρομείς, καθώς δημιουργείται κενό 4 μέτρων στο γκρεμό όταν σηκώνεται.

Η ονομασία «Κηπίνα» οφείλεται, κατά μία εκδοχή, στους κήπους που καλλιεργούσαν οι μοναχοί, σε μια περιοχή κατεξοχήν απότομη και βραχώδη. Το όνομα, σύμφωνα με γλωσσολόγους, προέρχεται μάλλον από το σλάβικο Κίπ, που σημαίνει εικόνα ή ζωγραφιά και την κατάληξη –ίνα. Το όνομα αυτό πήρε αργότερα και ο γειτονικός οικισμός Αρμπορέσι.

Η παράδοση θέλει τη μονή με την παράτολμη κατασκευή να χτίστηκε γύρω στον 18ο αιώνα, αλλά θεωρείται ότι έχει τις ρίζες της στη βυζαντινή εποχή. Κατά τον Σεραφείμ Βυζάντιο το μοναστήρι χτίστηκε το 1212 από τον επίσκοπο Γρηγόριο, όταν δημιουργήθηκε το Δεσποτάτο της Ηπείρου.

Το καθολικό της μονής βρίσκεται στον λαξεμένο βράχο και είναι μια μικρή μονόκλιτη βασιλική με τρούλο. Η οροφή του ναού σμιλεύθηκε και μεταβλήθηκε σε θόλο. Στο κοίλωμα του βράχου χτίστηκαν σε δύο επίπεδα το ισόγειο με χώρο υποδοχής και το χειμωνιάτικο, όπου υπάρχει ξύλινο ντουλάπι – πόρτα που οδηγεί σε κρύπτες. Στον όροφο, τα κελιά των μοναχών και το αρχονταρίκι, προσφέρουν μοναδική θέα προς τον οικισμό και το ποτάμι. Τα κελιά του μοναστηριού διαμορφωμένα με διάφορες ξύλινες επεκτάσεις στον κατακόρυφο βράχο δημιουργούν ένα ενδιαφέρον αρχιτεκτονικό σύμπλεγμα απόλυτα εναρμονισμένο στο άγριο τοπίο της περιοχής.

 Στο εσωτερικό της είναι διακοσμημένη με ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες που χρονολογούνται στα τέλη του 17ου με αρχές του 18ου αι. Διακρίνονται για το ενδιαφέρον εικονογραφικό πρόγραμμα με τις ωραίες παραστάσεις και τους ποικίλους χρωματισμούς. Χωρίζονται σε 3 ζώνες και απεικονίζουν αντίστοιχα τους αγίους, τα στηθάρια των αγίων και σκηνές από το Ευαγγέλιο. Το τέμπλο είναι ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο και χρονολογείται την ίδια εποχή.

Η ιδιαιτερότητα της μονής είναι ότι από τη βόρεια είσοδο του πρόναου αρχίζει η είσοδος ενός σπηλαίου (μη επισκέψιμο) με διαδρομή μήκους 240μ. και μέγιστο ύψος 9 μ. το οποίο έχει εξερευνηθεί το 1956 και το 1993 από την Άννα Πετρόχειλου και τον Στέφανο Νικολαϊδη, μέλη του Σπηλαιολογικού Ελληνικού Εξερευνητικού Ομίλου. 

Το σπήλαιο ήταν κάποτε κοίτη υπόγειου ποταμού, γι’ αυτό και στους πρόποδες του βράχου όπου βρίσκεται το μοναστήρι βγαίνει άφθονο νερό. Η σπηλιά αυτή την περίοδο της Τουρκοκρατίας και της εθνικής αντίστασης αποτέλεσε κρησφύγετο των υπόδουλων Ελλήνων και των αντιστασιακών. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, σύμφωνα με την παράδοση, στη μονή λειτουργούσε κρυφό σχολειό, ενώ η σπηλιά που βρίσκεται στον βράχο χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο από τους κατοίκους της περιοχής.

Η Ιερά Μονή Θεοτόκου Κηπίνας σήμερα είναι μετόχι της Ιεράς Μονής Τσούκας (1931) και ανήκει στην Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων. Ανακαινίστηκε σχετικά πρόσφατα και μπορούν να την επισκεφθούν προσκυνητές.  Αν ο ιερέας Λάμπρος δεν βρίσκεται εκεί, μπορείτε να ζητήσετε τα κλειδιά για να επισκεφθείτε τη μονή από το καφενείο στον συνοικισμό Κηπίνα (τηλέφωνο: 26590 61186).

Βήμα του Απόστολου Παύλου Μεθώνη Πιερίας

Η προφορική παράδοση της Μεθώνης Πιερίας αναφέρει ότι το λιμάνι απόπλου του Απόστολου Παύλου είναι η Μεθώνη. Για αυτόν τον λόγο έχει η Μεθώνη την παρακαταθήκη του μακαριστού Μητροπολίτη Βαρνάβα ο οποίος δημιούργησε το Βήμα του Απόστολου Παύλου στην είσοδο του χωριού και πήρε την ονομασία Ι. Ν Απόστολου Παύλου η εκκλησία της Μεθώνης.

Η Μεθώνη Πιερίας έχει πολιούχο και προστάτη της τον Απόστολο Παύλο καθώς κυνηγημένος από την Βέροια στην δεύτερη περιοδεία του ήρθε στα μέρη της αρχαίας Μεθώνης και πήρε το καράβι για την Αθήνα.

Η Μεθώνη αποτελεί ένα παραθαλάσσιο τουριστικό θέρετρο με ωραία παραλία και καθαρή θάλασσα, που βρίσκεται στις βόρειες ακτές του νομού Πιερίας και απέχει 31 χλμ. από την Κατερίνη. Στην περιοχή υπήρχε στην αρχαιότητα η ομώνυμη πόλη που υπήρξε σπουδαίο λιμάνι. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τουριστικές επιχειρήσεις, αλιεία, καλλιέργεια ελιών, βαμβακιού κ.λ.π.

Ως το 1955 η Μεθώνη ονομαζόταν Νέο Ελευθεροχώρι. Την ίδια χρονιά η Σκάλα Νέου Ελευθεροχωρίου έλαβε το όνομα Όρμος Μεθώνης.

Η Μεθώνη στην Πιερία αναφέρεται ως αποικία των Ερετριέων του 8ου αιώνα π.Χ. Σήμερα, σώζονται τα ερείπια της αρχαίας Μεθώνης, που κτίστηκε τον 8ο π.Χ. αιώνα και καταστράφηκε από το Φίλιππο Β΄ της Μακεδονίας το 353 π.Χ. Μάλιστα, κατά την πολιορκία της Μεθώνης, ο Φίλιππος έχασε το αριστερό του μάτι. Το όνομά της οφείλεται μάλλον στο ωραίο κρασί (μέθη) που παρήγαγε.

Επίσης, αναφέρεται ότι, από τη Μεθώνη πέρασε ο Απόστολος Παύλος, στην προσπάθειά του να διαδώσει το Χριστιανισμό. Η νέα θρησκεία βρήκε αμέσως μιμητές στην περιοχή της ευρύτερης Πιερίας.

Αξίζει να επισκεφθείτε το βήμα του Αποστόλου Παύλου –περιφραγμένο χώρο απ’ όπου σύμφωνα με την παράδοση πέρασε ο Απόστολος Παύλος πριν φύγει από τη Μακεδονία– και τους τάφους κλασσικής, ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου.

Μετά την ίδρυση του Συλλόγου Εθελοντισμού ” Κυψέλη ” το 2011 μια από τις πρώτες δραστηριότητες του Συλλόγου ήταν η διοργάνωση του 1ου Αγώνα δρόμου «ΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ» στις 27 Ιουνίου 2011!! Την εκδήλωση αυτήν την έκαναν θεσμό και μέρος των εκδηλώσεων που γίνονται στην Μεθώνη για τον εορτασμό του Απόστολου Παύλου. 

Πηγές:

• https://www.facebook.com/Methoni.Pierias.Greece/
• https://travelmagic.gr/pieria/methoni/
• odigos-pierias.gr

Ναός του Αγίου Γεωργίου στην Αιθιοπία και ο μύθος του Λαλιμπέλα

«Το Όγδοο Θαύμα του κόσμου»

Θεωρείται το «Όγδοο Θαύμα του κόσμου», και έχει γίνει αντικείμενο έρευνας από πολλούς επιστήμονες. 

Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου στην Αιθιοπία, και συγκεκριμένα στην πόλη Λαλιμπέλα είναι από τους πιο εντυπωσιακούς και μνημειώδεις ναούς που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα.

Χτισμένος στις αρχές του δέκατου τρίτου αιώνα είναι ο πιο γνωστός και τελευταίος ναός που κατασκευάστηκε από τους έντεκα που υπάρχουν στην περιοχή και αναφέρεται ως Όγδοο Θαύμα του Κόσμου.

Οι διαστάσεις του συγκροτήματος είναι 25 μέτρα έως 25 μέτρα με 30 μέτρα και υπάρχει μια κολυμβήθρα έξω από τον ναό, η οποία βρίσκεται σε μια τεχνητή τάφρο.

Στην ιερή πόλη Λαλιμπέλα στη βόρεια Αιθιοπία, περίπου 50 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, βρίσκονται έντεκα χριστιανικές εκκλησίες που σκαλίστηκαν στο βραχώδες έδαφος της περιοχής. 

Οι εκκλησίες της Λαλιμπέλας δεν φαίνονται από μακριά. Για την ανέγερση τους δεν χρησιμοποιήθηκε τσιμέντο, τούβλα, ξύλο ή σίδερο. 

Πρόκειται για σκαλισμένη πέτρα, κάτι που μεγαλώνει την αξία τους, καθώς πέρα από ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία, είναι και έργα τέχνης.

Είναι οι μεγαλύτεροι μονολιθικοί ναοί στον κόσμο. Οι λαξευμένες στον βράχο εκκλησίες ανακηρύχθηκαν Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 1978 από την UNESCO.

Ο μύθος του Λαλιμπέλα
Σύμφωνα με την παράδοση, στο παρελθόν στην πόλη Ρόχα, όπως ονομαζόταν στην αρχή η Λαλιμπέλα, ζούσε ένας επιφανής άνδρας που ανήκε σε μια από τις πιο πλούσιες οικογένειες της περιοχής. Είχε χρυσό, ασήμι, πολύτιμους λίθους, ακριβά υφάσματα και τον υπηρετούσαν δεκάδες δούλοι. 

Κάποια στιγμή έκανε έναν γιο, τον Γκέμπρε Μέσκελ Λαλιμπέλα, ο οποίος αργότερα έγινε βασιλιάς και κυριάρχησε από τα τέλη του 12ου μέχρι τις αρχές του 13ου αιώνα….

Σύμφωνα με την επικρατέστερη θεωρία, ο Λαλιμπέλα είχε δει την ιερή πόλη της Ιερουσαλήμ και ήθελε να χτίσει μια «Νέα Ιερουσαλήμ» μετά την κατάληψη της παλιάς από τους μουσουλμάνους το 1187. 

Με τη νέα Ιερουσαλήμ και τις έντεκα υπόσκαφες εκκλησίες καλωσόριζε τους χριστιανούς να προσκυνήσουν στον τόπο του.

Όπως λέει ο θρύλος, όταν ήταν ακόμη βρέφος, δεκάδες μέλισσες συγκεντρώθηκαν γύρω από την κούνια του σαν να είχαν εντοπίσει μέλι, χωρίς να τον τσιμπήσουν. 

Η μητέρα του κατάλαβε τη διαφορετικότητα του παιδιού της και του έδωσε το όνομα Λαλιμπέλα που σημαίνει ότι «οι μέλισσες τον αναγνωρίζουν ως βασιλιά». 

Ο μύθος λέει ότι άγγελοι είχαν πάρει τη μορφή της μέλισσας για να ανακοινώσουν τη βασιλεία του….
Στην Αιθιοπία ο Λαλιμπέλα τιμάται ως άγιος. 

Κάποια στιγμή αποφάσισε να παρατήσει τα βασιλικά του αξιώματα και να γίνει ερημίτης. Μέχρι το τέλος της ζωής του ζούσε σε μια σπηλιά και τρεφόταν από ρίζες. 

Οι εκκλησίες σκαλίστηκαν, ώστε να συμβολιστεί η πνευματικότητα και η ταπεινότητα του λαού.
Η κατασκευή τους ήταν χρονοβόρα και επίπονη. 

Πρώτα δημιούργησαν μια τάφρο γύρω από τον βράχο και μετά άρχισαν να τον σκαλίζουν με σφυριά και σμίλες. Αυτός είναι και ο λόγος που τα παράθυρά τους δεν είναι συμμετρικά. 

Κάποιες έχουν στους τοίχους τους τοιχογραφίες με τους αγίους και σταυρούς, οι οποίοι είναι επίσης φτιαγμένοι από πέτρα….

Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου (Bete Giyorgis)

Έχει το σχήμα σταυρού και είναι η πιο εντυπωσιακή και καλοδιατηρημένη. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Γεώργιος επέβλεπε την κατασκευή του ναού και καθοδηγούσε τους εργάτες.

Ένας άλλος θρύλος λέει ότι κατασκευάστηκε μετά τον θάνατο του Λαλιμπέλα κατά τη δεκαετία του 1220 από τη σύζυγό του για να τιμήσει τη μνήμη του. Κάποιοι την έχουν χαρακτηρίσει ως το «Όγδοο θαύμα του Κόσμου».

Η εκκλησία Biete Medhane Alem, που σημαίνει το «Σπίτι του Σωτήρα του Κόσμου», θεωρείται η μεγαλύτερη μονολιθική εκκλησία στον κόσμο….

Ο Πρώτος Ευρωπαίος που είδε τους ιερούς ναούς ήταν ο Πορτογάλος εξερευνητής Πέρου ντα Κοβίγια κατά τη δεκαετία του 1520. Στα κείμενά του που περιέγραφε τις έντεκα εκκλησίες, είχε γράψει ότι «οι αναγνώστες θα τον κατηγορήσουν ότι ψεύδεται, αλλά οι υπόσκαφες εκκλησίες είναι πραγματικές και τις είδε με τα μάτια του». …

daddy-cool.gr

Ἱερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου (Παναγίτσα) Παλαιοῦ Φαλήρου — Αττική

Νότια της Αθήνας, κοντά στην ακτή και συγκεκριμένα στο Παλαιό Φάληρο, βρίσκεται η Παναγίτσα («Παναγία»), μια από τις πιο δημοφιλείς εκκλησίες σε αυτόν τον τομέα και τα νότια προάστια της Αθήνας.

1922 Πρώτος ναΐσκος

Σε μια νύχτα, θυμούνται οι γεροντότεροι, σε οικόπεδο που ανήκε στο Υπουργείο Πρόνοιας, προοριζόμενο για την εγκατάσταση προσφύγων, ανυψώθηκε ο γραφικός ναΐσκος, της «Παναγίτσας». Ο Ναός αυτός, στα πρακτικά ονομαζόμενος και «ξύλινο παράπηγμα», καταστράφηκε από πυρκαϊά τον Ιανουάριο του 1969 – η ανοικοδόμησή του έγινε το 1972 - και στη θέσι του τότε το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο έκτισε το σημερινό γραφικό παρεκκλήσιο στη συμβολή των οδών Πλούτωνος και Λευκωσίας. Στις 30 Μαρτίου 1931 με προεδρικό διάταγμα αναγνωρίστηκε ως ενοριακός.

1941 Αναζήτηση οικοπέδου για νέο Ναό

1950 (Μάρτιος) Θεμελίωσις νέου Ιερού Ναού

Πολλά χρόνια πριν την καταστροφή του, το έτος 1941, η αύξηση του πληθυσμού της περιοχής, οι διαμορφούμενες νέες συνθήκες και δυνατότητες, αλλά και κυρίως η πίστη των ανθρώπων, οδήγησαν στην απόφαση αναζήτησης νέου οικοπέδου για την ανέγερση νέου Ιερού Ναού. Το οικόπεδο του πρώτου ξύλινου ναού, μικρής έκτασης, περιβαλλόμενο ασφυκτικά από οικοδομές, δεν επέτρεπε την κατασκευή Ιερού Ναού, ανάλογου προς τις ανάγκες και τις προσδοκίες των Φαληριωτών, γι’ αυτό αναζητήθηκε χώρος που θα συγκέντρωνε όλες εκείνες τις προϋποθέσεις, ώστε ο Ναός να κοσμεί την ευρύτερη περιοχή και ν’ αποτελεί το κέντρο της ζωής των κατοίκων. O χώρος τελικά βρέθηκε – διασταύρωση οδών Αχιλλέως και Τρίτωνος (παλαιά πλατεία των «τριών Πύργων») - και τον Μάρτιο του 1950, τίθεται ο θεμέλιος λίθος από τον αείμνηστο Μητροπολίτη Αργυροκάστρου Παντελεήμονα.

 

Το 1951, μια ομάδα επιφανών προσώπων εκείνης της εποχής, με επικεφαλής τους καθηγητές και ακαδημαϊκούς  Μαρίνο Γερουλάνο και Ιωάν. Καλιτσουνάκη, αναλαμβάνουν το δύσκολο έργο της ανέγερσης και αποπεράτωσης του νέου Ιερού Ναού. Το Διοικητικό Συμβούλιο και όλα τα μέλη του Συλλόγου, έχοντας την ενεργό συμπαράσταση και την πολύπλευρη στήριξη των Εκκλησιαστικών Συμβουλίων και όλων των ενοριτών, αποδύονται σ’ ένα πρωτόγνωρο διαρκή αγώνα με σύμπνοια, ψυχικό σθένος και προσωπικές θυσίες για την ανέγερση του Ναού.

1955 Πρώτη εορτή της Κοιμήσεως Θεοτόκου, στο νέο επιβλητικό Ναό

1978 (26 Νοεμβρίου) Τελετή εγκαινίων

Τον Αύγουστο του 1955 ο λαός του Φαλήρου γιόρτασε για πρώτη φορά τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο νέο επιβλητικό Ιερό Ναό, ενώ η τελετή των εγκαινίων έγινε αρκετά χρόνια αργότερα, στις 26 Νοεμβρίου 1978, από τον μακαριστό πρώτο Μητροπολίτη Νέας Σμύρνης κ. Χρυσόστομο τον Α’.

 

Με ενθουσιασμό και πίστη, με ικανότητα και γνώση, χρόνο με το χρόνο, για πολλά χρόνια ολοκλήρωναν ένα – ένα τα στάδια κατασκευής και εξωραϊσμού του Ιερού Ναού και του περιβάλλοντος αυτόν χώρου. Την 6^η Μαϊου 1990 η έκτακτη Γ. Συνέλευση αποφάσισε «την διάλυσιν του Συλλόγου ανεγέρσεως λόγω εκπληρώσεως του σκοπού του...», δίνοντας πλέον στον Ιερό Ναό την σημερινή του μορφή.

ΤΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΟ ή ΜΙΚΡΗ «ΠΑΝΑΓΙΤΣΑ»

Στο οικοδομικό τετράγωνο, που ορίζεται από τις οδούς Τρίτωνος – Αλκυόνης και Πλούτωνος – Ζαϊμη, στη θέση του πρώτου ξύλινου Ναού, που κάηκε το 1969, ανάμεσα σε πολυόροφες οικοδομές, αλλά σε ωραίο φυσικό περιβάλλον, χτίστηκε  με τις χορηγίες του φιλοχρήστου λαού του Π. Φαλήρου ο ομώνυμος και γραφικός Ναϊσκος το 1972.

Ο μικρός αυτός Ναός κτίστηκε σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τις τεχνικές προτάσεις του Πολιτικού Μηχανικού Βασ. Πολιτάκου και των συνεργατών του σε μικρό χρονικό διάστημα.

Δεν έχει ακόμα αγιογραφηθεί, ωστόσο η τιμή που αποδίδεται από τους ενορίτες στο Ιερό Παρεκκλήσιο και η αγάπη είναι εκδηλώσεις προφανείς. Με δική τους πρωτοβουλία, συχνά, τελείται η θεία Λειτουργία και το ιερό Απόδειπνο σε ιδιαίτερα κατανυκτική ατμόσφαιρα.

Κλήση 2109812234

koimisifalirou@yahoo.gr

https://www.instagram.com/koimisifalirou/

https://www.koimisifalirou.gr/

Παναγιά Μεσοσπορίτισσα, Σχοινιάς, Αττική

Υπέροχο μικρό εκκλησάκι που βρίσκεται στον Αρχαιολογικό χώρο του Τροπαίου της Μάχης  του Μαραθώνα.
Η ξύλινη σκεπή του φιλοξενεί φωλιές πουλιών που όταν είναι κλειστή η πόρτα,  μπαίνουν και βγαίνουν από ένα παραθυράκι.

2steps.gr

Το εκκλησάκι που τιμά τον Άγιο Σωκράτη είναι χτισμένο στο σημείο που έγινε η φονική καταδίωξη των Περσών από τους Αθηναίους στη Μάχη του Μαραθώνα. Εκεί έστησαν το περίφημο Τρόπαιο ως σύμβολο νίκης...

Στο σημείο έγινε μια από τις πιο φονικές αναμετρήσεις στην παγκόσμια ιστορία, όταν οι Πέρσες έκαναν απόβαση στον Μαραθώνα και βρήκαν την ισχυρή άμυνα των Αθηναίων που τους κατατρόπωσαν. Συγκεκριμένα στη σημερινή περιοχή Μεσοπορίτισσα κάμφθηκε η αντίσταση των Μήδων εισβολέων και άρχισε η δραματική καταδίωξή τους. Την ιστορική αυτή στιγμή από τη Μάχη του Μαραθώνα θυμίζει το Τρόπαιο που στήθηκε εκεί ως σύμβολο νίκης. Τοποθετήθηκε πιθανότατα στο σημείο όπου ο εχθρός τράπηκε σε φυγή, ενώ κατά μια άλλη εκδοχή εκεί βρισκόταν το στρατόπεδο των Περσών....

Η εκκλησία είναι χτισμένη δίπλα στο τρόπαιο της μάχης του Μαραθώνα, στο σημείο που για πολλούς έγινε η πιο άγρια σύγκρουση μεταξύ των Αθηναίων και των Περσών. Το τρόπαιο είναι ένας κίονας με ιωνικό κιονόκρανο (σήμερα αντίγραφο) που είχε στηθεί το 460 π.Χ. την εποχή του στρατηγού Κίμωνα, γιου του Μιλτιάδη, αρχιτέκτονα της μεγάλης νίκης. Φωτο: Χρ.Βασιλόπουλος...

Στο ίδιο ακριβώς σημείο ο επισκέπτης σήμερα συναντά το δεκάμετρο αντίγραφό του τροπαίου, που είχε στηθεί στην αρχαιότητα και δίπλα ακριβώς ένα ταπεινό εκκλησάκι που είναι αφιερωμένο στην Παναγία τη Μεσοσπορίτισσα. Ονομάστηκε έτσι γιατί γιορτάζει στις 21 Νοεμβρίου, στη μέση της σποράς. Στο εσωτερικό της εκκλησίας η οποία στηρίζεται σε ξύλινα δοκάρια, ξεχωρίζουν δύο μεγάλες αγιογραφίες που απεικονίζουν τον Άγιο Φανούριο και τον Άγιο Σωκράτη. Αμέσως ο προσκυνητής αναρωτιέται εάν η αγιογραφία σχετίζεται με την αρχαιότητα και με τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν εκεί. «‘Ίσως κάποιος θέλησε να τιμήσει τον Σωκράτη. Αυτόν που κήρυξε πρώτος τον έναν Θεό και θανατώθηκε με την κατηγορία της αθεΐας», μας λέει ένας γνώστης της περιοχής....

Εκεί όπου έγινε η μάχη του Μαραθώνα, βρίσκεται και η εκκλησία με την αγιογραφία του Άγιου Σωκράτη. Ο Άγιος Σωκράτης γιορτάζει στις 21 Οκτωβρίου....

Υπήρξε Άγιος Σωκράτης; 
Σύμφωνα με το εορτολόγιο αναφέρεται ως Σωκράτης και ένας ιερέας που έζησε την περίοδο του Ρωμαίου Αυτοκράτορα, Αλέξανδρου Σεβήρου, τον 3ο μ.Χ. Ζούσε στην Άγκυρα και κήρυττε τη λατρεία του Χριστού. Στο έργο του για την διάδοση του χριστιανισμού τον βοηθούσε η Θεοδότη, μια χριστιανή που καταγόταν από καλή οικογένεια και προέτρεπε τις γυναίκες να γίνουν χριστιανές και να βαπτιστούν. Μέσα στον αρχαιολογικό χώρο υπάρχει η εκκλησία της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας Μέσα στον αρχαιολογικό χώρο υπάρχει η εκκλησία της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας Ο Σωκράτης εναντιώθηκε στους πιστούς των αρχαίων θεών και μαζί με τη Θεοδότη συνελήφθησαν. Για να τους ελευθερώσουν τους είπαν πως έπρεπε να κάνουν θυσίες στα είδωλα, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν και υπέστησαν την τιμωρία τους. Τους αποκεφάλισαν και από τότε η Χριστιανική εκκλησία τους τιμά ως Αγίους. Η θυσία του Άγιου Σωκράτη για την πίστη του στον Χριστό, θυμίζει τον συνονόματο αρχαίο φιλόσοφο, που κατηγορήθηκε από τους Αθηναίους για αθεΐα και καταδικάστηκε σε θάνατο....

Μέσα στον αρχαιολογικό χώρο υπάρχει η εκκλησία της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας...

Διαβάστε όλο το άρθρο: © Μηχανή του Χρόνου

Ἱερός Ναός Αγίου Ελισσαίου, Αθήνα , Αττική

Στην οδό Άρεως 14, κοντά στο Μοναστηράκι και απέναντι από τη Βιβλιοθήκη του Αδριανού βρίσκεται ο μικρός ναός του Αγίου Ελισσαίου, που έχει συνδεθεί με σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο των ελληνικών γραμμάτων.

Το εκκλησάκι οικοδομήθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, στα μέσα του 17ου αιώνα. Ανήκε στην αθηναϊκή οικογένεια Χωματιανού-Λογοθέτη και βρισκόταν μέσα στον κήπο του αρχοντικού της, ερείπια του οποίου σώζονται ακριβώς δίπλα. 

Ήταν ιδιωτικός ναός αλλά προσβάσιμος στο κοινό.
Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα έγινε γνωστός για τις αγρυπνίες που τελούνταν εδώ και φιλοξένησε σπουδαίες προσωπικότητες της εποχής: 

ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ένας από τους σημαντικότερους έλληνες λογοτέχνες, έψαλλε μαζί με τον εξάδελφό του Αλέξανδρο Μωραϊτίδη, ο μετέπειτα άγιος Νικόλαος Πλανάς λειτουργούσε, ενώ μαρτυρείται και η παρουσία μεταξύ άλλων, των λογοτεχνών Ζαχαρία Παπαντωνίου και Παύλου Νιρβάνα, του συγγραφέα Γιάννη Βλαχογιάννη και του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως.

Το 1943-1944, ο τότε ιδιοκτήτης του χώρου, που ήταν και ο τελευταίος, κατεδάφισε μεγάλο τμήμα του ναού, παρά τις αντιδράσεις αρχαιολόγων και αρχιτεκτόνων, και έτσι παρέμεινε μόνο η θεμελίωση και τμήμα του νότιου τοίχου του. 

Αργότερα, η ιδιοκτησία απαλλοτριώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και το 2004 το κτίσμα αποκαταστάθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του.

Η μορφή του ναού έως τον 19ο αιώνα είναι γνωστή από περιγραφές και σχέδια περιηγητών. Ήταν μικρός σε διαστάσεις (δε χωρούσε περισσότερα από 50-60 άτομα) και ανήκε στον τύπο της απλής, μονόκλιτης, ξυλόστεγης βασιλικής. 

Η τοιχοποιία του ήταν απλή, με εντοιχισμένα αρχαία και βυζαντινά ανάγλυφα, ενώ στο εσωτερικό του διέθετε αξιόλογο ζωγραφικό διάκοσμο, ο οποίος καταστράφηκε και αντικαταστάθηκε το 1921 από κατώτερης ποιότητας τοιχογραφίες.

Σήμερα από την αρχική μορφή του ναού σώζονται το δάπεδο, η Αγία Τράπεζα, το μαρμάρινο κατώφλι και σπαράγματα των τοιχογραφιών. Τα γλυπτά που υπήρχαν στην τοιχοποιία έχουν μεταφερθεί στη Βιβλιοθήκη του Αδριανού, ενώ ορισμένα έχουν χρησιμοποιηθεί εκ νέου, όπως το μαρμάρινο αέτωμα με τον σταυρό επάνω από την αψίδα του ιερού.

Η μνήμη του προφήτη Ελισσαίου τιμάται στις 14 Ιουνίου.